กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์

Close Panel

เจาะลึกจุดอ่อน-จุดแข็งหลังการใช้ พรบ.การค้ามนุษย์

เขียนโดย Administrator
PDFพิมพ์อีเมล

เจาะลึกจุดอ่อน-จุดแข็งหลังการใช้ พรบ.การค้ามนุษย์

สรุปโดย รุ้งเพชร สุมิตนันท์

๕  มิถุนายน ของทุกปี เป็นวันต่อต้านการค้ามนุษย์  กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จะจัดกิจกรรมทุกปี เพื่อให้เกิด ความตระหนัก ร่วมมือ ร่วมใจ ป้องกัน รณรงค์ มิให้เกิดการค้ามนุษย์ขึ้น  เพราะเป็นปัญหาสังคมระดับสากล ทั้งมีลักษณะเป็นอาชญากรรมข้ามชาติ ซึ่งเป็นความผิดที่กระทำลงในประเทศมากกว่าหนึ่งประเทศ มีการตระเตรียมการ การวางแผน การสั่งการ หรือการควบคุม ได้กระทำในอีกประเทศหนึ่ง แต่เกี่ยวข้องกับองค์กรอาชญากรรมซึ่งมีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดทางอาญาในอาณาเขตของประเทศมากกว่าหนึ่งประเทศ หรือ มีผลกระทบที่สำคัญเกิดขึ้นในอีกประเทศหนึ่ง  โดยปีนี้จัดงานวันต่อต้านการค้ามนุษย์ ที่ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ เซ็นทรัลเวริด์ มีการเสวนา “เจาะลึก จุดอ่อน-จุดแข็ง ๔ ปี หลังประกาศใช้พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์”โดยมีผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วย นางสายสุรี จุติกุล     นางระรินทิพย์ ศิโรรัตน์   พลตำรวจตรีสุรพล ทวนทอง

นายประวิทย์ ร้อยแก้ว  นายเบนโรเบิต สวัสดิวัติ   โดยจากการค้นคว้าและฟังจากเวทีเสวนา มีประเด็นที่น่าสนใจดังนี้

๑)รายงานสถานการณ์ค้ามนุษย์ เหยื่อค้ามนุษย์ที่พบในไทยส่วนใหญ่เป็นแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านที่ถูกบังคับหรือล่อลวงมาเพื่อบังคับใช้แรงงานหรือแสวงหาประโยชน์ในธุรกิจทางเพศ มีการประมาณการว่าจำนวนประชากรกลุ่มนี้น่าจะมีไม่ต่ำกว่าหลายหมื่นคน เหยื่อค้ามนุษย์ในไทยมักพบในอุตสาหกรรมประมง โรงงานแปรรูปอาหารทะเล โรงงานผลิตเสื้อผ้าราคาถูก และงานรับใช้ตามบ้าน มีหลักฐานที่ชี้ว่าเหยื่อค้ามนุษย์ ผู้ชาย ผู้หญิงและเด็กที่ถูกใช้เป็นแรงงานในอุตสาหกรรม เช่น การประมงเชิงพาณิชย์ อุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับการประมง และงานรับใช้ตามบ้านคิดเป็นส่วนใหญ่ของเหยื่อค้ามนุษย์เพื่อใช้แรงงงานในประเทศไทย

๒)จุดอ่อนที่เป็นปัญหาของเหยื่อ ได้แก่ เป็นแรงงงานขัดหนี้พบอยู่ทั่วไปในกลุ่มแรงงานกัมพูชาและพม่า ซึ่งถูกบังคับหรือล่อลวงให้มาทำงานในอุตสาหกรรมประมงของไทย  โดยไม่ได้รับค่าแรงถูกบังคับให้ทำงานวันละ๑๘- ๒๐- ชั่วโมงเป็นเวลาเจ็ดวันต่อสัปดาห์ ถูกข่มขู่ และถูกทุบตี  การทำสัญญาว่าจ้างไม่เป็นลายลักษณ์อักษรถูกนายจ้างยึดเอกสารเดินทาง บัตรจดทะเบียนแรงงานต่างด้าว และใบอนุญาตทำงานไว้ โดยเฉพาะแรงงานที่ไม่ได้จดทะเบียนก็ยิ่งมีความเสี่ยงต่อการตกเป็นเหยื่อค้ามนุษย์มากขึ้น เนื่องจากฐานะทางการเงิน ระดับการศึกษา อุปสรรคด้านภาษา และการขาดความเข้าใจเรื่องสิทธิของตนเองภายใต้กฎหมายไทย

ส่วนจุดแข็งนายหน้าจัดหาแรงงานมีลักษณะทำงานเป็นเครือข่าย โดยร่วมมือกับนายจ้างและบางครั้งก็ร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ผู้บังคับใช้กฎหมายด้วย

จุดอ่อนได้แก่ การทุจริตของเจ้าหน้าที่ตำรวจระดับท้องถิ่น การมีอคติต่อแรงงานต่างด้าว การขาดระบบที่ครบถ้วนสมบูรณ์ในการติดตามผลการทำงานของรัฐบาล การขาดความรู้ความเข้าใจของข้าราชการท้องถิ่นเกี่ยวกับการค้ามนุษย์ และระบบที่มีอยู่ไม่เอื้ออำนวยให้เหยื่อค้ามนุษย์ แสดงตัวว่าตนคือเหยื่อค้ามนุษย์ ประกอบกับรัฐบาลเองไม่ได้แสดงหลักฐานอย่างเพียงพอว่าได้พยายามเพิ่มเติมในการแก้ปัญหาการค้ามนุษย์ในช่วงปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะในเรื่องการดำเนินคดีและพิพากษาลงโทษนักค้ามนุษย์เพื่อการค้าประเวณีและบังคับใช้แรงงาน การปราบปรามเจ้าหน้าที่ของรัฐที่สมรู้ร่วมคิดกับนักค้ามนุษย์ และการคุ้มครองเหยื่อค้ามนุษย์ ด้วยเหตุนี้ ประเทศไทยจึงถูกจัดอันดับอยู่ในกลุ่มที่ 2 บัญชีรายชื่อประเทศที่ต้องถูกจับตามอง (Tier 2 Watch List) เป็นปีที่สอง เมื่อพิจารณาขอบเขตและความร้ายแรง

 

ของการค้ามนุษย์ในไทยแล้ว การพิพากษาลงโทษคดีค้ามนุษย์เพื่อการค้าประเวณีและการบังคับใช้แรงงาน ตลอดจนการคัดแยกเหยื่อค้ามนุษย์ในประชากรกลุ่มเสี่ยงถือว่ายังมีจำนวนน้อย

๓)ข้อเสนอแนะได้แก่

๓.๑) ควรปรับปรุงในการคัดแยกเหยื่อค้ามนุษย์ในประชากรกลุ่มเสี่ยงโดยเฉพาะแรงงานต่างด้าวที่ไม่ได้จดทะเบียนและคนต่างด้าวที่ถูกผลักดันออกจากประเทศ

๓.๒ ปรับปรุงในการสอบสวนดำเนินคดีและพิพากษาลงโทษเจ้าหน้าที่ที่ทุจริตคอร์รัปชั่นในคดีที่เกี่ยวข้องกับการค้ามนุษย์

๓.๓ นำตัวผู้จัดหาแรงงานที่หลอกลวงและผู้บังคับใช้แรงงานมารับโทษทางอาญาอย่างเข้มงวด

๓.๔ปรับปรุงมาตรฐานและขั้นตอนการตรวจสอบแรงงาน เพื่อให้สามารถตรวจสอบสถานประกอบการที่ฝ่าฝืนมาตรฐานและมีการค้ามนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

๓.๕พัฒนากลไกให้สิทธิเหยื่อค้ามนุษย์ต่างชาติที่เป็นผู้ใหญ่สามารถอาศัยในประเทศไทยได้

๓.๖ให้ความรู้แก่แรงงานต่างด้าวเกี่ยวกับสิทธิที่พึงมี และหน้าที่ที่นายจ้างพึงมีต่อแรงงานเหล่านี้ รวมทั้งช่องทางในการฟ้องร้องและเรียกค่าชดเชยความเสียหายจากนักค้ามนุษย์

๓.๗ เพิ่มความพยายามในกำกับดูแลค่าธรรมเนียมและนายหน้าที่เกี่ยวข้องในกระบวนการจดทะเบียนแรงงานต่างด้าว เพื่อลดความเสี่ยงที่แรงงานเหล่านี้จะตกเป็นเหยื่อค้ามนุษย์ รวมทั้งเพิ่มการรณรงค์ต่อต้านการค้ามนุษย์กับกลุ่มนายจ้างและลูกค้าบริการทางเพศ

 

สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 10 เชียงใหม่

ที่ตั้ง :: บริเวณศูนย์ราชการจังหวัดเชียงใหม่ ถนนโชตนา อ.เมือง จ.เชียงใหม่ 50300 โทร. 053-112485-6 โทรสาร. 053-112491

Website :: http://www.tpso10.org  Email :: tpso10@m-society.go.th  Facebook :: TPSO10 Chiang Mai